Waterpokken

Waterpokken is een veel voorkomende kinderziekte. Het ziektebeeld is ook bekend onder de naam windpokken of wijnpokken. Waterpokken wordt veroorzaakt door het waterpokkenvirus genaamd varicella-zostervirus (VZV) en wordt zowel bij kinderen als bij volwassenen gezien. Het behoort tot de luchtinfecties; dat wil zeggen dat het virus door middel van druppeltjes in de lucht of via lichamelijk contact wordt overgebracht. Waterpokken ontstaat vaak in de winter of vroege lente. De besmettelijkheid is zeer groot: vanaf één dag voor de eerste huidafwijkingen tot ongeveer tien dagen na het verschijnen van de eerste huidblaasjes. Iedereen die de ziekte nog niet heeft gehad wordt na besmetting vrijwel altijd ziek. In Nederland heeft meer dan 95% de ziekte voor zijn twaalfde verjaardag doorgemaakt. De tijd tussen besmetting en de eerste symptomen is ongeveer twee tot drie weken, soms zelfs iets langer. Het beloop van waterpokken bij kinderen is, in tegenstelling tot bij volwassenen, vaak mild.

 

 
  Video: Waterpokken 1   Video: Waterpokken 2    

 

Symptomen & Indicaties

De symptomen van waterpokken zijn vrij karakteristiek. Na een paar dagen van matige koorts en verkoudheid ontstaan rode vlekjes die binnen enkele uren overgaan in bultjes en vervolgens in blaasjes. De blaasjes zijn erg kwetsbaar; als ze kapot gaan ontstaat er een korstje die na enige tijd indroogt en loslaat. Het aantal blaasjes kan sterk wisselen, van enkele in de hals tot velen verspreid over het hele lichaam. Karakteristiek zijn de blaasjes op de behaarde hoofdhuid. De meeste blaasjes vind je op de romp, de armen, benen, minder vaak op het gezicht en soms zelfs enkele blaasjes in de mond. Gedurende de ziekteperiode vindt men verschillende stadia van plekjes naast elkaar: bultjes, blaasjes en korstjes. Hiermee is waterpokken te onderscheiden van gewone pokken (variola), omdat bij gewone pokken alle plekjes in hetzelfde stadium blijven. De heftige jeuk veroorzaakt soms een ontsteking van een bultje doordat bacteriën na het openkrabben in het wondje kunnen komen. De meeste blaasjes verdwijnen binnen een week, zonder dat er littekens achterblijven.

 

 

 Voorbeeld waterpokken 1

 Voorbeeld waterpokken 2

 Voorbeeld herpes zoster

 

Complicaties

Waterpokken zijn alleen gevaarlijk wanneer iemand een slechte afweer heeft, zoals bijvoorbeeld bij pasgeborenen, kinderen met kanker, of kinderen die behandeld worden met medicijnen die de afweer tegen ziektes onderdrukken. Ook wanneer deze kinderen eerder al eens waterpokken hebben gehad kunnen ze beter niet in contact komen met besmette mensen.

Zwangere vrouwen die als kind geen waterpokken hebben gehad wordt ook afgeraden om in de buurt van mensen met waterpokken te komen, omdat het risico op besmetting van het ongeboren kind zeer groot is.

Wanneer bovengenoemde risicogroepen toch in aanraking komen met waterpokken is er grote kans op het ontstaan van gevaarlijke complicaties zoals een longontsteking of een ontsteking in de hersenen. De kans op deze complicaties bij een gezond kind zijn zeer klein.

 

Behandeling: wat kan je doen?

Over het algemeen is waterpokken een vrij onschuldige ziekte, waarbij men vooral moet letten op het schoonhouden van de huid en het voorkomen van krabben. Zorg er bijvoorbeeld voor dat je kind korte en schone nagels heeft om littekenvorming door ontstekingen na krabben te voorkomen. Ook kan het gebruik van menthol-talkpoeder of een verkoelende vloeistof de jeuk verlichten. Bij blaasjes in de mond zijn waterijsjes of koude drank verlichtend voor de pijn. Je kind mag gewoon in bad of onder de douche en als je kind zich goed voelt kan het ook gewoon naar school of kinderdagverblijf.

Alleen bij kinderen met een slecht functionerend afweermechanisme tegen ziektes heeft het toedienen van een antivirus middelzijn nut bewezen. Dit medicijn is werkzaam tegen verschillende infecties, onder andere waterpokken.

Vaccinatie tegen waterpokken is mogelijk, maar wordt in Nederland niet toegepast omdat het verloop van de ziekte bij kinderen vaak mild is. Er wordt zelfs gezegd dat je de waterpokken beter als kind kan krijgen, omdat je daarna voor de rest van je leven beschermd bent. Wel wordt vaccinatie toegepast bij kinderen die nog geen waterpokken hebben gehad, maar door een slechte afweer een groter risico hebben op complicaties.

 

Hoe te voorkomen?
Waterpokken zijn niet te voorkomen. Doordat waterpokken al besmettelijk zijn voordat de plekjes en blaasjes verschijnen is besmetting vrijwel niet te voorkomen. Daarbij komt dat het doormaken van waterpokken in de kinderjaren een levenslange bescherming geeft en dus minder kans op complicaties wanneer men de ziekte op latere leeftijd oploopt. Door het hoge risico voor ongeboren kinderen worden zwangere vrouwen wel geadviseerd niet in aanraking te komen met een omgeving waar waterpokken heerst, zoals een kinderdagverblijf of het ziekenhuis. Ook wanneer je thuis een kind hebt met waterpokken wordt dringend verzocht geen bezoek te brengen aan bijvoorbeeld de kraamafdeling.