Symptoom: Uitslag

Huiduitslag komt veel voor bij jonge kinderen en het is een veelvoorkomende reden voor een doktersbezoek. Meestal betekent uitslag niets ernstigs maar in sommige gevallen is een teken van een gevaarlijke aandoening.

Wanneer een kind verder geen gezondheidsklachten heeft, kun je meestal een paar dagen afwachten. Vaak verdwijnt uitslag vanzelf na een aantal dagen.

 

Wanneer je kind behalve de uitslag ook hoge koorts heeft, ademhalingsproblemen heeft, braakt of een verminderde algehele gezondheid heeft (zich bijvoorbeeld vreemd gedraagt), moet je contact opnemen met de huisarts.

 

Het is vaak erg lastig om vast te stellen om wat voor soort huiduitslag het gaat. Ook kan een type uitslag verschillende oorzaken hebben. Het is daarom verstandig om bij aanhoudende uitslag de huisarts de uitslag te laten beoordelen.

 

Verschillende soorten huiduitslag

Huiduitslag kan verschillende vormen aannemen. De uitslag kan wijd verspreid zijn waarbij de huid van het totale lichaam betrokken is, maar het kan ook gelokaliseerd zijn tot een of meerdere gebieden. Ook de verschijning van de huiduitslag kan variëren.

  • Erytheem: hevige roodheid van de huid kan het gevolg zijn van een verhoogde bloedstroom.
  • Macula: wanneer de huiduitslag bestaat uit gladde vlekjes of puntjes die niet boven het huidoppervlak uitsteken.
  • Papula: wanneer de vlekjes een klein beetje boeven het huidoppervlak uitsteken. Een bepaald type van verheven huiduitslag zijn de galbulten (urticaria), die vaak worden geassocieerd met allergieën. Galbulten zijn grote ronde bulten, die vaak intens jeuken.
  • Vesikel (blaar): blaasjes gevuld met heldere vloeistof.
  • Pustel (puistje): wanneer de blaasjes gevuld zijn met pus in plaats van heldere vloeistof.
  • Petechiae (puntbloedinkjes): Kleine, rode vlekjes op de huid, die niet verdwijnen wanneer je met je vinger erop drukt.
  • Chronische uitslag: eczeem is een chronische uitslag, die een droge, verdikte en jeukende huid veroorzaakt.

 

Algemene infecties met wijdverspreide huiduitslag

Rode hond en Mazelen

Rode hond en mazelen zijn tegenwoordig zeldzame ziektes, omdat de meeste kinderen worden ingeënt tegen deze virussen.

Maar bovenop een algemene, macula uitslag, zal het kind ook koorts hebben, hoesten en zich ziek voelen.

Artikel: Rode Hond

Artikel: Mazelen

 

Waterpokken

Bij waterpokken begint de uitslag als rode vlekjes in het gezicht en op het lichaam. Deze lijken veel op muggenbulten. Binnen een paar uur ontwikkelen de vlekjes zich tot met vloeistof gevulde blaasjes, die uiteindelijk openbarsten en korsten achterlaten. Waterpokken kan makkelijk worden herkend, want de huid om de blaasjes is normaal.

Artikel: Waterpokken

 

Roodvonk

Roodvonk wordt veroorzaakt door een streptokokkeninfectie van de keel. Het kind heeft vaak keelpijn en hoge koorts. De huiduitslag begint als algemene roodheid met kleine vlekjes (ter grote van een zandkorrel) over de gehele huid. De uitslag begint in de nek en het gezicht en verspreidt zich dan over het hele lichaam. De huid rondom de mond wordt vaak gespaard en oogt vaak bleek.

Artikel: Roodvonk

 

Ziekte van Pfeiffer

De ziekte van Pfeiffer is een virale infectie, die met name voorkomt bij schoolgaande kinderen en adolescenten. De huiduitslag is niet-specifiek, roze en voornamelijk aanwezig op het torso. Verdere klachten zijn keelpijn, moeite met slikken, koorts en vergrote lymfeklieren in de nek.

Artikel: Klierkoorts/Pfeiffer

 

Vijfde ziekte (exanthema infectiosum)

De vijfde ziekte is het gevolg van een virus-infectie en begint met milde symptomen van verkoudheid en koorts. De huiduitslag ontstaat na ongeveer een week en het meest karakteristieke kenmerk is hevige roodheid van de wangen met bleekheid om de mond. Bij sommige kinderen verspreid de uitslag zich over het lichaam, maar de handpalmen en voetzolen zijn vaak niet aangedaan. De uitslag kan jeuken en blijft ongeveer 1-3 weken.

Artikel: Vijfde Ziekte

 

Zesde ziekte (exanthema subitum)

Exanthema subitum wordt veroorzaakt door een virus. De ziekte heeft een zeer typisch verloop. Eerst ontstaat zeer hoge korts, die blijft voor ongeveer drie dagen. Tijdens deze dagen zijn er weinig andere symptomen. Dan zakt de koorts plotseling en binnen een paar uur ontstaat de huiduitslag. De uitslag is niet-specifiek, bleek roze en is het meest verspreid in de nek en op de borst. De uitslag jeukt niet en zal binnen een dag of twee vanzelf verdwijnen.

Artikel: Zesde Ziekte

 

Hand- voet- en mondziekte

Hand- voet- en mondziekte is een virale infectie die het meest wordt gezien bij kinderen onder de 4 jaar.

Het wordt veroorzaakt door het coxsackie virus, wat blaasjes en blaren in de mond, op de vingers en op de voeten veroorzaakt. Bovendien heeft het kind koorts en de blaren in de mond zorgen ervoor dat het kind moeilijk zal eten. Meestal verdwijnt de ziekte na een paar dagen, maar de wondjes in de mond kunnen langer blijven.

 

  Video: Hand- voet- en mondziekte

 

Ziekte van Lyme

De ziekte van Lyme wordt veroorzaakt door een infectie die kan worden overgebracht via een tekenbeet. Het kan ontstaan met huiduitslag 2-6 weken na de tekenbeet, of griepachtige symptomen (koorts, hoofdpijn). De huiduitslag bestaat meestal uit rode kringen rondom de tekenbeet, die zich langzaam uitbreid. De ziekte van Lyme kan ook ontstaan zonder uitslag.

Artikel: Ziekte van Lyme

 

Lokale infecties met huiduitslag

Wondinfectie

Een wondinfectie ontstaat wanneer een klein wondje (door huidirritatie, krabben, snee, insectenbeet etc) wordt geïnfecteerd door een bacterie. De wond wordt rood en vochtig, vaak met pus en uiteindelijk gelige korsten. De huid rondom de wond wordt rood, gezwollen en gevoelig.

 

Impetigo (krentenbaard)

Krentenbaard is een huidinfectie door een specifiek type bacterie (streptokokken of stafylokokken). De huiduitslag start vaak als een klein wondje dat geïnfecteerd raakt. De wond wordt rood en vochtig, vaak met pus en uiteindelijk een gelige korst.

Artikel: Krentenbaard

 

Cellulitis en erysipelas

Cellulitis en erysipelas zijn lokale huidinfecties door een specifieke bacterie (streptokok). De huid zwelt, voelt warm aan en de rode kleur is goed afgrensbaar van de gezonde huid. Vaak is er duidelijk een zichtbaar wondje waar de bacterie de huid is binnengegaan. Soms kan het samengaan met koorts en een verminderde gezondheidstoestand.

Artikel: Cellulitis/Erysipelas

 

Schimmel uitslag

Schimmel uitslag worden veroorzaakt door een schimmelinfectie. Er zijn twee soorten infecties. De zogenaamde ringworm zijn ovale of ronde plekken met een jeukend, schilferig en licht verheven oppervlak eromheen en normaal ogende huid in het midden. Deze uitslag wordt voornamelijk gevonden op de hoofdhuid, het gezicht, het lichaam en de nagels.

Een andere vorm van schimmelinfectie kan optreden bij baby’s en witte aanslag op de tong en in de mond geven of een glimmende rode uitslag in de luier-regio (geïnfecteerde luieruitslag). Bij kinderen kan deze vorm van schimmelinfectie voorkomen in vochtige huidplooien, zoals onder de kin of tussen de tenen en gaat vaak gepaard met jeuk.

 

Schurft

Schurft wordt veroorzaakt door huidmijten. Schurft veroorzaakt intense jeuk, wat kan leiden tot wondjes, blaren, korsten en de mogelijkheid tot een bijkomende infectie. Schurft is zeer besmettelijk, dus behandeling door een arts is aanbevolen.

Artikel: Schurft

 

Hoofdluis

Luizen zijn kleine beetjes die hun eitjes tussen de hoofdharen leggen. Hoofdluis veroorzaakt jeuk op de hoofdhuid. Hoewel hoofdluis heel besmettelijk is, is het belangrijk te beseffen dat luizen geen ziekte veroorzaken en het kind dus niet ziek zal worden.

Artikel: Hoofdluis

 

Wratten

Wratten zijn een veelvoorkomende virale huidinfectie bij kinderen. Wratten zijn er in verschillende typen en kunnen worden gevonden in groepjes, maar ook alleen. Favoriete plekken zijn de vingers, handen en voeten. De meeste wratten hebben een hard, ruw oppervlak en zijn verheven boven de huid. Wratten kunnen vanzelf verdwijnen, maar ook weer terugkeren. Wratten op de voetzolen hebben vaak een behandeling nodig.

Artikel: Waterwratten

 

Eczeem

Constitutioneel eczeem

Atopische dermatitis is een chronische huiduitslag die voorkomt bij kinderen, en vaak in families met een geschiedenis van allergieën. De uitslag is vaak droog en jeukt. De huid wordt rood, geïrriteerd en schilferig. Krabben kan leiden tot scheurtjes in de huid, die weer geïnfecteerd kunnen raken en vervolgens weer littekens kunnen geven.

Artikel: Constitutioneel Eczeem

 

Seborroisch eczeem

Sebborhoisch eczeem komt met name voor bij kinderen onder de 2 jaar. De oorzaak is niet bekend. In tegenstelling tot atopisch eczeem is de uitslag niet per se jeukend.

De uitslag is droog, rood en schilferig. Sebborhoisch eczeem bevindt zich vaak in het gezicht, de nek, op de borst, huidplooien en in het luiergebied. 

Artikel: Seborroisch Eczeem

 

Contacteczeem

Contacteczeem is het gevolg van een overgevoeligheidsreactie op bepaalde substanties, zoals nikkel, make-up, crèmes en andere stoffen die de huid kunnen irriteren. De huid wordt rood en oogt onrustig, vaak ontstaan er blaasjes, die iets boven de huid uitsteken, in het gebied van de huid dat in contact is geweest met de irriterende substantie. De uitslag is vaak jeukend en kan ook vochtig zijn met blaren.

Artikel: Contacteczeem

 

Galbulten (urticaria)

Galbulten zijn de meest voorkomende allergische uiting van huiduitslag. De uitslag kan een allergische reactie zijn op verschillende substanties (medicijnen, voedsel, virale infecties, insectenbeten etc).

Galbulten zijn extreem jeukende bulten verheven boven het huidoppervlak, vaak met een bleek centrum. De uitslag verplaatst zich over het lichaam en blijft voor een dag of 3-4 aanwezig en verdwijnt dan vanzelf. Lokale galbulten ontstaan vaak door direct contact van de huid met een substantie waar het kind overgevoelig voor is.

 

Acne

Acne is een veelvoorkomende huiduitslag bij tieners. Het is het gevolg van een verstopt haarzakje door een toegenomen talgproductie. Er kunnen lokaal kleine ontstekingen van de huid ontstaan met rode papula of met pusgevulde puisten. Wanneer het niet juist wordt behandeld, kan acne ernstig verlopen, wat kan leiden tot littekenvorming.

Artikel: Acne

 

Behandeling: wat kan je doen?

  • Een bacteriële huidinfectie moet behandeld worden met een antibacteriële crème of andere anti bacteriële behandeling. Het aanbrengen van een crème is vaak voldoende maar soms zijn antibiotica nodig.
  • Bij eczeem zorgt een droge huid voor jeuk. Het regelmatig gebruik van badolie en het aanbrengen van vochtinbrengende crème houdt de huid zacht, voorkomt jeuk en daarmee krabben, wat de huid beschadigt.
  • Bij kinderen met atopisch eczeem kan het eczeem erger worden door sommige voedselsoorten. Probeer te achterhalen welke deze zijn en deze waar mogelijk te vermijden.
  • De huid van een kind is dun en teer. Het is daarom belangrijk contact met sterke substanties (zoals afwasmiddel, parfum, geparfumeerde zeep) te voorkomen. Deze stoffen kunnen namelijk de huid gevoelig maken voor beschadiging en uitslag. De huid van een baby heeft een beschermende vetlaag welke er afgewassen wordt als je te sterke zeep gebruikt. Ook dit kan de huid beschadigen.
  • Als je kind een nieuw medicijn gebruikt en uitslag krijgt dien je direct de huisarts te raadplegen.
  • Voor elke uitslag die jeukt, en in het bijzonder eczeem, kunnen orale antihistaminen de jeuk verminderen. Omdat kinderen vaak slaperig worden van antihistaminen is het verstandig deze vlak voor het slapengaan toe te dienen. Gebruik geen antihistamine crème omdat deze juist de huid kan irriteren en de uitslag kan verergeren.
  • Wanneer de uitslag jeukt en niet door een schimmel, een virus of een bacterie wordt veroorzaakt, kan het insmeren met een 1% hydrocortisone crème de jeuk verminderen.
  • Vermijd het dragen van strakke kleding dat de huid irriteert.
  • Knip de nagels van je kind kort, zodat het de uitslag niet open kan krabben. Zo verlaag je het risico op een wondinfectie.
  • Het regelmatig verwisselen van de luier, met daarbij goede algemene hygiëne, zal het ontstaan van luieruitslag verminderen of voorkomen.
  • Bijna alle soorten huiduitslag zullen erger worden bij blootstelling aan zonlicht of na een heet bad.

 

Wanneer moet je medische hulp zoeken

Onmiddelijk naar de huisarts of eerste hulp als:

  • Jekind uitslag heeft en hoge koort, hoofdpijn of braakt.
  • Je kind paarsachtige plekjes of kleine rode vlekken die niet verdwijnen als je er op drukt
  • Je vermoedt dat de uitslag veroorzaakt wordt door medicijnen.
  • Je kind uitslag heeft en tegelijkertijd een zwelling in het gezicht heeft die mogelijk de ademhaling kan bemoeilijken. Dit kan mogelijk duiden op een anafylactische reactie, wat een ernstige allergische reactie is die onmiddellijke medische zorg vereist.

 

Een afspraak maken met een huisarts als:

  • Het kind zich behalve de uitslag ook niet lekker voelt.
  • Het kind uitslag heeft die zeer ernstig jeukt.
  • De uitslag zich dicht in de buurt van de ogen bevindt of de ogen aandoet.
  • Je vermoedt dat de uitslag een gevolg is van een bacteriële- of schimmelinfectie.
  • Je vermoedt dat je kind de bull’s eye uitslag (rode kringen om een tekenbeet) heeft die voorkomt bij Lyme ziekte.
  • Je vermoedt dat je kind krentenbaard heeft. Dit is vaak het gevolg van een bacteriële huidinfectie.
  • Je kind acne of puisten heeft en behandeling met vrij verkrijgbare geneesmiddelen niet helpt.
  • Je vermoedt dat de uitslag is veroorzaakt door een voedselallergie, medicatie of iets uit de omgeving van het kind.
  • De uitslag langer dan 3 dagen aanhoudt, ongeacht de oorzaak.