Coeliakie (inheemse spruw)

Illustratie: Het darmstelsel bij coeliakie


Illustratie: navelhernia

Vergroten

 

Coeliakie, inheemse spruw, is een aangeboren overgevoeligheid voor gluten van de dunne darm. Door deze overgevoeligheid veroorzaken gluten een ontstekingsproces in het slijmvlies van de dunne darm. Gluten is een naam van een groep eiwitten die in granen als tarwe, rogge, haver en gerst voorkomen.

Het eten van gluten veroorzaakt een beschadiging van het slijmvlies van de dunne darm. Door deze beschadiging kan de dunne darm zijn werk niet meer goed doen. Hierdoor worden gezonde bouwstoffen niet meer uit de voeding opgenomen. Deze bouwstoffen zijn belangrijk voor de groei en het functioneren van het kind. Het verloop van coeliakie is wisselend en kan in vlagen komen en gaan.

 

Symptomen & Indicaties

De symptomen verschillen per kind. De eerste symptomen ontstaan vaak pas wanneer je kind vast voedsel begint te eten. Het kan zijn dat je merkt dat je kind te weinig aankomt, dat hij diaree krijgt, buikpijn heeft, zich slapper voelt of soms ook wat bleek ziet.  De symptomen sluipen er vaak geleidelijk in waardoor het vaak niet gelijk wordt opgemerkt.

Omdat deze symptomen vaak ook bij andere darmaandoeningen voor komen is het soms moeilijk om deze ziekte gelijk op het spoor te zijn.

 

Complicaties

Als gevolg van de slijmvliesverandering ontstaat er bij de meeste kinderen een slechte opname van belangrijke voedingsstoffen. Dit gebeurt als het slijmvlies van de dunne darm beschadigd is en dus de voedingsstoffen, zoals koolhydraten en vitaminen, niet meer normaal kan opnemen. Dit zou kunnen leiden tot gewichtsverlies en vermoeidheid. Bij een langer bestaande coeliakie met slechte opname van voedingsstoffen kan het leiden tot gewichtsverlies, slechte groei, bloedarmoede en een vitamine tekort.

 

 

 Darmwand bij coeliakie

 

Behandeling: wat kan je doen?

Als je het vermoeden hebt dat je kind coeliakie heeft dan kun je het beste contact opnemen met de arts. Deze zal een bloed test afnemen om te kijken of er antilichamen tegen gluten in het bloed aanwezig zijn. Daarnaast zal hij de darmen nader moeten bekijken. Dit zal gebeuren door middel van een speciale buis die in de darmen wordt gebracht, een zogeheten endoscoop of gastroscoop. De behandeling van coeliakie bestaat uit een zeer strikt glutenvrij dieet. Producten bereid uit tarwe, rogge, haver, en gerst mogen niet meer gegeten worden. Dus geen brood, beschuit, biscuits, macaroni, vermicelli, havermout enzovoort. Het is goed om te bedenken dat er bijvoorbeeld in soeppoeder, worst, ham, sauzen en snoepgoed ook gluten verwerkt zijn. Een diëtiste kan hier vaak goed bij helpen omdat de samenstelling van verschillende voedingsmiddelen nogal eens verandert. Gelukkig zijn er ook een hele hoop voedingsmiddelen waar geen gluten in zit, zoals fruit, groente, vlees, rijst en aardappels. Wanneer het kind zich goed houdt aan het glutenvrije dieet dan zie je vaak binnen een aantal weken dat het kind zich beter voelt.

Mocht het dieet te weinig uithalen dan zijn corticosteroïden een alternatief. Corticosteroïden zijn hormonen die ontstekingsprocessen in het lichaam tegengaan. Toch wordt dit maar zelden gebruikt omdat een glutenvrij dieet vaak al de klachten wegneemt.

 

Hoe te voorkomen?

Als je kind coeliakie heeft is het zeer belangrijk dat een glutenvrij dieet strikt wordt nageleefd. Dit dieet moet de rest van het leven worden nageleefd. Het is handig om lijstjes voor je kind te maken met wat hij wel of niet kan eten. Het eten van kleine beetjes gluten kan er al toe leiden dat de klachten weer terugkomen. Het duurt dan meestal weer twee weken voordat je met het glutenvrije dieet deze klachten weer onder controle hebt.