Ziekten

Deel dit met Twitter

Bof

De bof is een infectie van de speekselklier(en). Een ander woord voor bof is parotitis epidemica. De speekselklieren bevinden zich onder de kaak en voor het oor en zwellen op door infectie met het bof-virus.

Vroeger was bof een infectie die veelvuldig voorkwam bij schoolgaande kinderen. Sinds het rijksvaccinatieprogramma, worden kinderen ingeënt tegen het virus. Hierdoor komt de aandoening in ons land nog maar weinig voor. Het virus wordt overgedragen via vochtdruppeltjes die in de buitenlucht terechtkomen door hoesten of niezen.

Symptomen & Indicaties

Infectie met het bof-virus geeft in ongeveer de helft van de gevallen geen tot nauwelijks klachten. Bij de meeste mensen zijn de klachten mild en bestaan over het algemeen uit pijn en zwelling van een of beide speekselklieren. Deze klachten blijven doorgaans meestal twee of drie dagen bestaan. Door de zwelling van de klieren kan het slikken en het openen van de mond pijnlijk zijn. Hierdoor kan je kind last hebben van overmatige speekselvorming, die moeilijk weg te slikken is. Naast de gezwollen klieren kan de infectie koorts en algeheel ziek zijn veroorzaken. De eerste 10 dagen na het optreden van de symptomen is je kind besmettelijk voor anderen.

 Voorbeeld van een kind met de bof

Complicaties

Wanneer een jongen of man besmet raakt met het virus, kan de ontsteking zich verplaatsen naar de testikels. Deze zogenaamde epididymo-orchitis komt bij een kwart van de jongens met een bof-infectie voor. Het veroorzaakt voornamelijk pijn in een of beide testikels. Deze ontsteking zorgt er bijna nooit voor dat de patiënt (op latere leeftijd) onvruchtbaar wordt. Bij meisjes  kan de ontsteking zich verplaatsten naar de eierstokken, maar zorgt ook zelden voor onvruchtbaarheid op latere leeftijd. Zeldzame complicaties zijn ontstekingen van de hersenvliezen en de alvleesklier, eenzijdige doofheid en reuma. Dit zijn beiden ernstige complicaties en hebben bijna altijd een ziekenhuisopname tot gevolg.

Behandeling: wat kan je doen?

De huisarts zal de ziekte kunnen herkennen aan de kenmerkende zwelling van de speekselklieren. Er is geen specifieke behandeling voor de ontsteking. Dit is ook niet nodig, want over het algemeen verdwijnen de klachten vanzelf binnen 10 dagen. Gedurende de ontsteking kan een gewone pijnstiller (paracetamol) de klachten verlichten. Door veel water te drinken kunnen de slikklachten worden verlicht. Dit helpt ook bij het wegspoelen van eventueel overmatig speeksel.

Een ontsteking van de testikels heeft doorgaans een zwaardere pijnstilling nodig dan de ontsteking aan de speekselklieren. De huisarts kan je advies geven over de aard en de hoeveelheid pijnstilling die noodzakelijk is om de pijn te bestrijden.

Hoe te voorkomen?

In ons land worden kinderen tussen 12 en 14 maanden ingeënt met de BMR-prik. Deze prik wordt herhaald als het kind de leeftijd van 9 jaar heeft bereikt, en beschermt kinderen voor de rest van hun leven tegen bof, mazelen en rode hond (rubella).