Ziekten

Deel dit met Twitter

Bloedarmoede (anemie)

Anemie is de medische term voor bloedarmoede. Het bloed bestaat uit rode bloedcellen, witte bloedcellen en plasma. Rode bloedcellen bestaan bijna geheel uit hemoglobine (eiwit) en is verantwoordelijk voor het transport van zuurstof (O₂) en koolstofdioxide (CO₂) door het bloed. Bloedarmoede houdt in dat er minder hemoglobine beschikbaar is, waardoor er minder effectieve rode bloedcellen zijn. Anemie is op zichzelf geen ziektebeeld, maar een symptoom. Anemie wordt onderverdeeld in drie algemene oorzaken: verlies, onvoldoende aanmaak of vernietiging van rode bloedcellen. Een verlies van rode bloedcellen wordt veroorzaakt door bloedingen, bijvoorbeeld door excessief neusbloeden, hevige menstruaties, maag-darm bloedingen of acuut trauma.
Onvoldoende aanmaak van rode bloedcellen komt meestal door een gebrek aan ijzer, vitamine B12 of foliumzuur. Deze stoffen zijn nodig voor de aanmaak van rode bloedcellen. Andere oorzaken kunnen virale infecties, medicatie en zeldzame kinderziekten zijn.
Vernietiging van rode bloedcellen komt voornamelijk door aangeboren aandoeningen zoals sikkelcelziekte en thalassemie. Deze ziekten zorgen voor een abnormale structuur van rode bloedcellen, waardoor deze door het eigen lichaam worden afgebroken en op deze manier anemie met geelzucht kan ontstaan. Deze ziekten komen voornamelijk voor bij negroïden, mediterreanen en zuid-oost Aziaten.

Symptomen & Indicaties

Anemie leidt tot een aantal aspecifieke klachten, zoals vermoeidheid, moeite hebben bij (sportieve) inspanning, concentratiestoornissen, duizeligheid, hartkloppingen, oorsuizen, verminderde eetlust en toename van de slaapbehoefte. Langdurige anemie leidt bij kinderen tot groeivertraging en heeft een nadelige invloed op de psychische en motorische ontwikkeling. De klachten van anemie ontstaan meestal geleidelijk (behalve bij acute bloedingen).
Verschijnselen van anemie bij lichamelijk onderzoek zijn: bleekheid van de huid (vooral de handpalmen) en van de slijmvliezen, te zien bij het gehemelte en de conjunctivae (slijmvlies rond het oogwit). Ook is er bij ernstigere vormen van anemie geelzucht en een vergrote lever of milt te vinden. Naast het lichamelijk onderzoek wordt er ook bloedonderzoek gedaan waarmee men de oorzaak van de anemie kan bepalen.

Complicaties

Anemie heeft geen verdere compicaties dan de bij symptomen & indicaties genoemde verschijnselen. Wel hebben sikkelcelziekte en thalassemie ernstige complicaties voor het kind.

Behandeling: wat kan je doen?

Als je vermoedt dat je kind anemie heeft moet je naar de huisarts gaan. Via de bloedtesten kan dan bepaald worden of het om anemie gaat en om welke soort anemie het gaat. Het is belangrijk voor de behandeling te weten wat de oorzaak van de anemie is.
Is de oorzaak van anemie een gebrek aan ijzer dan is de anemie gemakkelijk te behandelen met ijzersupplementen of tabletten. Het is belangrijk dit niet zelf te bepalen maar via de huisarts. Teveel ijzer kan erg gevaarlijk zijn voor het kind. Teveel ijzer in het lichaam kan leiden tot braken, diarree en darmbeschadiging. Ook is het belangrijk om de ijzersupplementen of tabletten niet te nemen in combinatie met melk, want dit zorgt voor een verminderde opname van ijzer. Het is beter om het in te nemen in combinatie met vitamine C, zoals in sap, want dit zorgt voor een betere opname van ijzer. IJzersupplementen of tabletten kunnen ook de tanden van het kind verkleuren, dus poets na elke inname de tanden van het kind. Geef je kind de ijzersupplementen of tabletten zolang je arts dit voorschrijft. Na de behandeling zal het ijzerniveau in het bloed weer op peil zijn.
Bij een tekort aan vitamine B12 en foliumzuur kunnen toevoegingen van deze stoffen de anemie genezen.
Is de oorzaak van excessief bloeden bijvoorbeeld menstrueel bloeden, dan is het voor je kind aan te raden om de pil te overwegen en daarvoor een bezoek aan de huisarts te brengen. De pil kan leiden tot een vermindering van het bloedverlies tijdens de menstruatie.
Bij ernstige vormen van anemie zoals sikkelcelziekte, thalassemie en andere ziektebeelden moet het kind worden doorverwezen naar een specialist. Zij kunnen het kind specifiekere behandelingen geven zoals bloedtransfusies.

Hoe te voorkomen?

Belangrijk bij de preventie van anemie is de zuigeling in ieder geval 6 maanden, liever zelfs 12 maanden, borstvoeding te geven. In borstvoeding zit genoeg ijzer voor baby’s. Als je de zuigeling flesvoeding geeft, is het belangrijk dat de flesvoeding bereidt is met extra ijzer. Zodra je je kind een vaste vorm van voeding geeft, moet je extra ijzer toevoegen. Dit omdat het ijzer uit de borstvoeding in combinatie met vaste voeding, minder goed wordt opgenomen.
Andere soorten voedsel rijk aan ijzer zijn: havermeel, granen, rood vlees, bonen, eigeel en gedroogd fruit (rozijnen, abrikozen en pruimen). Houd ijzersupplementen en multivitaminen altijd op een veilige plek in huis waar kinderen niet bij kunnen. Als kinderen teveel ijzersupplementen innemen kunnen ze ijzervergiftiging krijgen, zoals hierboven is beschreven.