Ziekten

Deel dit met Twitter

Astma

Astma wordt gekenmerkt door benauwdheid, hoesten en een piepende ademhaling die in aanvallen komt. Astma is een aandoening die voorkomt bij vele kinderen. Ongeveer 5-15 op de 100 kinderen in Nederland lijdt aan een (ernstig of minder ernstige) vorm van astma.

Kinderen en volwassenen met astma hebben last van overgevoelige luchtwegen. Bepaalde prikkels, die bij anderen geen verschijnselen geven, veroorzaken bij mensen met astma een reactie in het slijmvlies van de luchtwegen. Wanneer dit slijmvlies in aanraking komt met die prikkels, zwelt het op en produceert het slijm waardoor de luchtwegen nauwer kunnen worden. De patiënt merkt dit door een benauwd gevoel, hoesten en moeite met ademhalen.

De oorzaak van astma is nog gedeeltelijk onbekend. We weten wel dat erfelijkheid een rol kan spelen bij het ontstaan van de ziekte. Ook wanneer een kind te vroeg geboren wordt, is de kans op het ontwikkelen van astma op latere leeftijd verhoogd.

Een astma-aanval kan worden uitgelokt door verschillende zaken, zoals sigarettenrook, een simpele verkoudheid of allergische reacties op graspollen, huisstofmijt, dierenharen of schimmels. Ook koude lucht of erge inspanning kan een aanval veroorzaken. Voedingsstoffen zoals melk en noten lokken een enkele keer een astma-aanval uit.

	Video: Astma 1		Video: Astma 2		Video: Astma 3

	Video: Astma 4		Video: Astma 5

Symptomen & Indicaties

De symptomen van astma kunnen verschillen in ernst. Afhankelijk van de leeftijd van het kind, de presentatie van de ziekte of de conditie van het kind kunnen de klachten erger of minder erg zijn.

Een astma-aanval ontstaat redelijk snel en kan een paar uur of langer aanhouden. Een aanval is redelijk eenvoudig te herkennen. De symptomen bestaan uit een piepende, snelle ademhaling en een benauwd gevoel op de borst. Een aanval kan gepaard gaan met een droge hoest, die in de nacht erger is dan overdag. Kinderen kunnen moe zijn door de benauwdheid en de verhoogde ademhalingsarbeid. Sporten gaat moeilijker in verband met de kortademigheid. Als een kind nog jong is kan een aanval zich presenteren met alleen de droge hoest.

Kinderen met astma hebben vaak ook andere aandoeningen die te maken hebben met dezelfde allergische afwijkingen, zoals eczeem en hooikoorts.

Complicaties

Een astma aanval kan zo ernstig zijn dat het zuurstofgehalte in het bloed laag wordt. De spieren in de borstwand en hals zullen dan harder moeten werken voor de ademhaling. Aan deze zogenaamde intrekkingen herken je een ernstige aanval. Ook het wijd maken van de neusvleugels (neusvleugelen) past bij een ernstige aanval. Een laag zuurstofgehalte in het bloed kan ook veroorzaken dat de lippen en de tong van je kind blauw worden. Wanneer dit het geval is, bel dan zo snel mogelijk 112 of de huisarts. Deze ernstige astma-aanvallen kunnen namelijk levensbedreigend zijn en dit kan gemakkelijk worden voorkomen door de juiste medicatie.

Behandeling: wat kan je doen?

De huisarts kan bij minder ernstige aanvallen de astma in zijn eigen praktijk behandelen. Alleen bij ernstige aanvallen of wanneer de astma niet kan worden behandeld door de huisarts, wordt het kind naar de kinderarts verwezen.

Bij het bezoek aan de huisarts kan het zo zijn dat je kind op dat moment geen klachten heeft. Toch kan de huisarts op basis van het verhaal en lichamelijk onderzoek, waarbij naar de longen zal worden geluisterd, de diagnose stellen. Bij oudere kinderen kan een longfunctietest worden gedaan, om te bepalen of de longen maximaal functioneren. Bij zo’n piekstroommeting wordt een middel gegeven dat de luchtwegen verwijdt. Wanneer dit de longfunctie verbetert, kan de eerdere benauwdheid worden verklaard door astma. Een allergietest kan worden verricht om uit te zoeken of er bepaalde prikkels zijn waardoor de aanvallen worden uitgelokt.

Wanneer de diagnose is gesteld, zal begonnen worden met de behandeling. Er zijn helaas geen medicijnen die astma helemaal kunnen verhelpen. De medicatie die je kind voorgeschreven krijgt, zijn bedoeld om de aanvallen tegen te gaan. Zowel de frequentie als de intensiteit van een aanval kan worden bestreden door verschillende medicijnen. Er zijn over het algemeen twee soorten medicijnen: luchtwegverwijders en ontstekingsremmers. De luchtwegverwijders zijn bedoeld om de luchtwegen minder nauw te maken, de ontstekingremmers gaan de ontsteking tegen. Beiden medicijnen moeten worden ingenomen via een inhalator, ook wel “pufjes”genoemd. Op deze manier komt het medicijn zo goed mogelijk terecht op de plaats waar het werkzaam moet zijn: in de longen. Jonge kinderen vinden het vaak moeilijk om een inhalator te gebruiken. Voor deze kinderen bestaat een voorzetkamer (tussenstuk, tussen mond en inhalator). Afhankelijk van de ernst en frequentie van de aanvallen zal de huisarts de medicatie voor jouw kind instellen.

Hoe te voorkomen?

Het ontwikkelen van astma is op dit moment nog niet te voorkomen. Er zijn verschillende onderzoeken aan de gang, maar deze hebben nog geen duidelijke resultaten geboekt. Je kan invloed uitoefenen op hoe erg je last hebt van de astma en hoe vaak je een aanval krijgt.

Uit onderzoek blijkt dat kinderen met astma meer aanvallen van benauwdheid krijgen wanneer de ouders in huis roken.

Hygiënische maatregelen die voorkomen dat er veel stof in huis is, kunnen het aantal aanvallen beperken. Zo kunnen kinderen met astma baat hebben bij het vervangen van vloerbedekking door een gladde vloer, zoals laminaat of parket. Vervang harige dekens voor synthetische dekbedden, kussens en matrassen. Wanneer uit de allergietest blijkt dat je kind ergens allergisch voor is, zoals honden- of kattenharen,  probeer dan het contact met deze prikkels zo veel mogelijk te vermijden.

De prognose

Bij ongeveer de helft van de kinderen met astma verdwijnen de astmaklachten rond de puberteit. Er zijn er echter die op latere leeftijd opnieuw klachten ontwikkelen. Door zorgvuldig gebruik te maken van de medicijnen in combinatie met de juiste maatregelen, kunnen kinderen met astma een gezond en actief leven leiden.