Ziekten

Acne

Acne (acne vulgaris of de ernstige vormacne conglobata) is een veel voorkomende huidaandoening die zich kenmerkt door zogenaamde ‘jeugdpuistjes’. Het komt voornamelijk voor bij jongeren tussen de 15 en 24 jaar. In uitzonderlijke gevallen blijven er tot na het 30^e levensjaar nog ‘jeugdpuistjes’ aanwezig.

De puistjes ontstaan doordat er tijdens de puberteit meer hormonen worden geproduceerd, deze stimuleren de klieren in de huid om meer talg (huidvet) te produceren. Talg houdt de huid soepel en voorkomt uitdroging. Als er teveel van wordt aangemaakt en de klier raakt verstopt door dode huidcellen, stapelt het zich op onder de huid en ontstaan er mee-eters. Als deze mee-eters door bacteriën gaan ontsteken, ontstaan er puistjes of soms zelfs cystes (holte met ontstekingsvocht)

De hoeveelheid puistjes kan erg verschillend zijn. Bij jongens is het vaak erger omdat voornamelijk het mannelijke hormoon (testosteron) zorgt voor de productie van talg. Acne is niet gevaarlijk en de puistjes zijn niet besmettelijk. Toch is het heel erg vervelend om (veel) last te hebben van ‘jeugdpuistjes’. Ook kunnen de puistjes littekens veroorzaken. Acne kan in (middel-) ernstige gevallen veel psychische en sociale problemen met zich meebrengen. Het is daarom belangrijk de huidaandoening goed te behandelen. In sommige families komt acne vaker voor.

Symptomen & Indicaties

Acne komt het meest voor op de schouder, de armen, in de nek en op het gezicht.

Het kan er op verschillende manieren uitzien:

Je hebt ‘witte koppen’, dit zijn zogenaamde gesloten mee-eters (comodogene). De talgklier raakt verstopt door dode huidcellen waardoor talg zich opstapelt.
Bij ‘zwarte koppen’ is er sprake van open mee-eters. De donkere kleur is geen vuil maar overmatig pigment (kleurstof) wat de huid aanmaakt.
Als de gesloten mee-eter gaat ontsteken (door huidbacteriën) wordt de huid rood en gaat opzwellen, er ontstaat een puistje.
Als de ontsteking nog verder gaat kan er ook een rode bult ontstaan (een infiltraat). De kans hierop is groter als een puistje wordt ‘uitgeknepen’.
Als het puistje is genezen kan de huid er nog wat rood/paars uitzien. Dit wordt een postinflammatoir erytheem genoemd. Dit komt omdat de huid weer aan het herstellen is. Dit verdwijnt meestal vanzelf

Acne bij een baby

Complicaties

Meestal veroorzaakt acne geen ernstige lichamelijke complicaties. Door het uitknijpen van puistjes of als je er veel aan zit, is de kans dat de mee-eters gaan ontsteken groter. Hierdoor kunnen er forse huidontstekingen ontstaan. Ook door (hard) scrubben van de huid is de kans op ontstekingen groter.

Vooral in het geval van ernstige acne kunnen er littekens ontstaan. Deze kunnen in de loop van de jaren wel iets verminderen maar gaan nooit meer helemaal weg.

Acne kan (ernstige) psychologische problemen geven. In dit geval is het belangrijk je huisarts te raadplegen voor een behandeling van de acne en voor eventuele psychologische hulpverlening.

Behandeling: wat kan je doen?

Probeer mee-eters niet uit te knijpen, dit maakt het doorgaans alleen maar erger en zorgt voor littekens. Als je ze toch wilt uitknijpen, doe het dan alleen met schone handen en bij open mee-eters (zwarte koppen). Beter is een in acne gespecialiseerde schoonheidsspecialist te bezoeken om de mee-eters te verwijderen.

Er zijn heel veel middeltjes tegen acne te koop bij de drogist of apotheek. Bedenk goed dat de meeste middelen pas na minimaal 4 weken effect hebben. Het kan zelfs eerst wat erger worden voordat het minder wordt. Kies altijd een anti-comodogene (anti mee-eters) variant, het liefst Ph-neutraal.

Het is belangrijk om de huid goed schoon te maken met een milde, parfumvrije zeep en schoon water. Na het wassen van de huid moet je deze voorzichtig droogdeppen (dus niet wrijven) met een schone handdoek om de huid niet verder te irriteren.

Gels met benzoylperoxide erin, hebben een antibacteriële en uitdrogende werking en verminderen zo de acne. Je kunt deze bij de apotheek kopen zonder recept. Bijwerkingen die kunnen optreden zijn; een droge, schilferige of geïrriteerde huid.

Als de acne niet vermindert met bovenstaande maatregelen of je hebt last van ernstige acne, is het verstandig om naar je huisarts te gaan. Deze kan de acne zelf behandelen met antibiotica crème, antibioticapillen of andere specifiekere medicatie. Hij kan je ook doorverwijzen naar een dermatoloog (huidarts).

Voor meisjes helpt het soms om aan ‘de pil’ te gaan om de hormoonproductie te reguleren. Je kunt aan je huisarts vragen of dit voor jou een mogelijkheid is.

Hoe te voorkomen?

Het is een fabel dat acne wordt veroorzaakt door het eten van bijvoorbeeld cholocade, friet en mayonaise of door een slechte hygiëne. Wel blijkt uit onderzoek dat koemelk de acne in sommige gevallen kan verergeren. Je kunt dus uitproberen of het (langdurig) stoppen met eten van melk, kaas en andere koemelk producten de acne bij jou vermindert.

Sommige medicijnen (steroïden) kunnen acne veroorzaken of verergeren. Vraag hiernaar bij je huisarts als je deze medicijnen gebruikt of krijgt voorgeschreven.

Een (gematigde!) hoeveelheid zonlicht kan de acne verminderen. De combinatie van vochtige warmte en zonlicht kan juist puistjes veroorzaken of verergeren.

Ook het veelvuldig dragen van petjes, helmen, strakke overhemdsboorden of andere strakke kledingstukken op de huid kunnen acne veroorzaken of verergeren.

Gebruik zo min mogelijk make-up, en als je make-up gebruikt, kies dan voor een olie-vrije variant.